Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ја заокружува клучната институционална фаза за заштита, контрола и меѓународна афирмација на македонскиот рубин. На денешната прес-конференција, министерката Сања Божиновска, заедно со претставници од Геолошкиот завод и Државниот завод за индустриска сопственост, го презентираше новиот систем кој ќе обезбеди правна гаранција, сертификација и спречување на злоупотребите на овој уникатен природен ресурс.
Процесот започна во 2025 година, а по изработката на посебниот Елаборат, Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година донесе решение со кое географскиот назив „Македонски рубин“ беше официјално заштитен. Овој специфичен полускапоцен камен од природен корунд е директно поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
За практично спроведување на заштитата е формирана посебна Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на производот. Комисијата е предводена од Анета Ристовска, а во нејзиниот состав влегуваат и Кика Шпритова, Мице Тркалески, Филип Јованоски и Деан Шкартов.
Новиот систем предвидува воспоставување јавен регистар на сите лиценцирани правни и физички лица кои се занимаваат со вадење, обработка и продажба на рубинот. Секој автентичен производ ќе поседува сертификат со QR-код, чија изработка е планирана до крајот на октомври. Преку скенирање на кодот, купувачите и туристите ќе добијат директна институционална гаранција за потеклото и квалитетот на каменот.
Паралелно со домашната регулатива, Државниот завод за индустриска сопственост достави иницијатива до Владата за пристапување кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор. Овој чекор ќе овозможи географската ознака „Македонски рубин“ да добие меѓународна заштита и препознатливост на глобалниот пазар.
Прашањата поврзани со заштитата и прометот на македонскиот рубин ќе бидат соодветно инкорпорирани и во новиот Закон за рударство кој е во фаза на изработка. Како дел од промотивните активности, во просториите на Министерството е отворена и мини-галерија посветена на минералните богатства, реализирана во соработка со невладината организација „Откритие“. Министерката за финансии, Гордана Димитриеска-Кочоска, одржа работна координациска средба со директорката на Управата за јавни приходи, Елена Петрова, и директорот на Царинската управа, Бобан Николовски. На средбата детално беа анализирани тековните резултати од наплатата на јавните приходи и општата реализација на државниот Буџет.
Според констатациите, буџетските активности се одвиваат во рамки на предвидените параметри, при што во моментов не се забележани позначајни отстапувања ниту на приходната, ниту на расходната страна.
Официјалните податоци за првите осум месеци од оваа година покажуваат позитивна динамика во приливот на средства во државната каса. Вкупните буџетски приходи заклучно со август достигнаа 230,6 милијарди денари, што претставува 60,77 проценти од годишниот план и претставува раст од 8 отсто во споредба со истиот период минатата година.
Во рамките на овие бројки, даночните приходи се реализирани со 131,5 милијарди денари, бележејќи годишен раст од 8,2 проценти. Позитивни резултати се забележани кај сите клучни даночни категории:
- Данок на добивка: забележан е највисок раст од 19,9 проценти.
- Данок на личен доход: бележи зголемување од 10,9 проценти.
- Данок на додадена вредност (ДДВ): реализиран е раст од 10,6 проценти.
- Увозни давачки: бележат зголемување за 9,7 проценти.
На средбата беше посочено дека одредено отстапување е евидентирано кај акцизите, што се должи на владините мерки за ублажување на ценовните шокови кај нафтените деривати. Министерството за финансии и надлежните управи ќе ја следат оваа категорија со посебно внимание.
На расходната страна, во периодот јануари-август се реализирани 268,9 милијарди денари, односно 63,15 отсто од вкупно планираните буџетски расходи.
Надлежните институции потврдија дека координацијата меѓу Министерството за финансии, УЈП и Царинската управа продолжува со цел навремено сервисирање на сите државни обврски, зачувување на стабилноста на јавните финансии и заштита на стандардот на граѓаните и стопанството. Американската вселенска агенција НАСА потпиша модификација на постоечкиот договор со компанијата SpaceX, со која се нарачуваат три дополнителни мисии со екипаж до Меѓународната вселенска станица. Со оваа одлука, вкупниот број на одобрени транспортни мисии за SpaceX се зголеми на 17, со што НАСА обезбедува континуиран и непречен пристап до орбиталната станица преку своите комерцијални партнери.
Договорот е со фиксна цена и ги опфаќа планираните мисии Crew-15, Crew-16 и Crew-17. Вкупната вредност на оваа модификација изнесува 946 милиони долари, а договорените обврски ги покриваат сите фази на мисиите - од копнени подготовки и лансирање, преку престојот во орбитата и транспорт на товар, па сè до безбедното враќање на астронаутите на Земјата и обезбедување капацитети за итно евакуирање.
Спроведувањето на новиот договор е планирано да трае до 2030 година, при што првите ротации од овој пакет треба да бидат подготвени за лансирање во текот на 2027 и 2028 година. Со последното проширување, вкупната вредност на договорот за комерцијални транспортни капацитети кој НАСА го има склучено со SpaceX достигна 5,92 милијарди долари.
Од НАСА нагласуваат дека не е исклучена можноста за идни дополнителни модификации на договорите, доколку се појави потреба од дополнителен транспорт на екипаж и материјали. 
